Excel
Prim tutarlarının tabloya alınması, değişim ve pay formülleri; ödeme verisinin düzenlenebilir girdisi.
Excel tablosu ve hesaplar ↓Mülakat için hazırladığım çalışma · Ekim 2026
Önceki görüşmemizde yeni veri analizi araçlarını öğrenip kullanabilmem üzerine konuşmuştuk. Bu görüşme için iki analiz hazırladım: kamuya açık prim verileriyle dönem karşılaştırması ve kurgusal hasar ödemelerinde kontrol örneği.
Her bölümde Excel, SQL ve Tableau’nun nerede kullanıldığını, hesabın nasıl yapıldığını ve sonucu inceleyebilirsiniz.
Araçların çalışmadaki yeri
Prim tutarlarının tabloya alınması, değişim ve pay formülleri; ödeme verisinin düzenlenebilir girdisi.
Excel tablosu ve hesaplar ↓Dönem karşılaştırması, tekrar grupları ve onay limiti kontrolü; CSV sonuçlarının üretilmesi.
Kontrol sorgusu ve sonucu ↓Ödeme kontrolünün SQL çıktısından dört gösterge, branş grafiği ve aday listesi oluşturulması.
Gerçek çalışma dosyası ve rapor ↓Çalışma 1 · Kamuya açık şirket verisi
1 Ocak–30 Haziran · 2025 / 2026
Aynı dönemin iki yıldaki prim üretimini karşılaştırarak toplam değişimi ve branşların katkısını göstermek istedim. Kaynak, Anadolu Sigorta’nın Haziran 2026 konsolide olmayan faaliyet raporundaki Tablo 3; her iki yılın tutarları aynı tabloda yer alıyor.
15 branşın 2025 ve 2026 TL tutarları aynı satırlarda düzenlendi. Fark, değişim oranı ve toplam içindeki pay, hücre formülleriyle hesaplandı. Branş tutarlarının toplamı kaynak raporun toplamıyla karşılaştırıldı.
Formülleri içeren Excel dosyası ↓Aynı kaynak tutarları SQLite’ta karşılaştırıldı. Sorgu, her branş için tutar farkını, değişim oranını ve iki yılın paylarını hesaplıyor. Pay farkı yüzde puan olarak veriliyor.
SQL sorgusu ve hesap ayrıntıları ↓SQL hesaplarından üretilen veriler aşağıdaki grafik ve göstergeleri besliyor. Branş seçildiğinde o branşın karşılaştırması gösteriliyor. Bu bölüm web sunumudur; Tableau raporu ödeme kontrolü bölümüne aittir.
Branş karşılaştırmasını incele ↓Sonuç: Toplam prim üretimi 44,47 milyar TL’den 54,19 milyar TL’ye yükseliyor. Yaklaşık 9,72 milyar TL farkın önceki dönem toplamına bölünmesi %21,9 nominal artış veriyor.
Sonucu yorumlama · Tutar katkısı
Hastalık Sağlık prim üretimi 10,09 milyar TL’den 14,36 milyar TL’ye yükseliyor. 4,28 milyar TL’lik branş artışının 9,72 milyar TL’lik toplam artışa bölünmesi yaklaşık %44 katkı veriyor.
Sonucu yorumlama · Oran ve tutar
Kredi branşında artış %166,1 fakat tutar farkı 46,5 milyon TL. Sağlıkta artış %42,4 ve tutar farkı 4,28 milyar TL. Bu karşılaştırmada yüksek oranla toplam artışa katkıyı birlikte değerlendirdim.
Çalışma 2 · Kurgusal ödeme verisi
Excel verisi · SQL kontrolleri · Tableau raporu
İşlem verisinde belirli kurallarla inceleme listesi oluşturmayı göstermek için 300 kurgusal hasar ödemesi kullanıldı. Dosya, fatura, alıcı, tutar ve onay alanları üzerinden iki kontrol uygulandı.
Her satır ayrı bir ödeme kaydı. Tutar ve limit sayısal, üst onay alanı TRUE/FALSE. Aynı dosyadaki farklı faturalar ayrı tutuluyor; onay alanı değişiklik deneyi için düzenlenebiliyor.
300 ödemelik Excel tablosu ↓GROUP BY ve HAVING COUNT(*) > 1 aynı dosya, fatura, alıcı ve tutardaki tekrarları seçiyor. İkinci kural tutar > onay_limiti AND ust_onay = 0. Sonuçlar ödeme kimliği üzerinden tek listede birleşiyor.
SQL’den çıkan CSV, dört gösterge, branş grafiği ve gerekçeli aday listesi için kullanılıyor. Aynı 25 aday gerçek Tableau çalışma dosyasında da yer alıyor.
Tableau raporunu incele ↓Sonuç: 12 kayıt tekrar kontrolünde, 15 kayıt onay kontrolünde işaretleniyor. İki kayıt her iki kurala uyduğu için toplam 25 ayrı inceleme adayı var; bu kayıtların toplam tutarı 1.765.600 TL.
Bağımsız eğitim çalışması; veriler kurgusaldır. Aşağıdaki etkileşimli sunum web üzerinde çalışır ve SQL ile aynı kontrol kurallarını uygular. İşaretler kesin hata veya usulsüzlük tespiti değildir; belgeyle doğrulanması gereken inceleme adaylarıdır.
Bir ödeme iki kontrolde işaretlense de toplamda bir kez sayılır.
01Mükerrer ödeme adayı
Aynı dosya, fatura, alıcı ve tutarın birden fazla ödemede görülmesi.
02Onay limiti kontrolü
Tutarın limiti aşması ve üst onayın bulunmaması.
| Ödeme / dosya | Branş | Tutar | Limit | Kontrol sonucu | Detay |
|---|
Kontrolün veri değişikliğine tepkisi
OD-0003 için 75.000 TL ödeme ve 50.000 TL limit var. Geçerli üst onay bilgisi geldiğinde bu kaydın limit işareti kalkar.
Veri yükleniyor.
Bu anahtar web sunumunu değiştirir. Excel dosyasını, SQL çıktısını veya Tableau dosyasını değiştirmez.Limite eşit ödeme aşım sayılmaz. Üst onay varsa limit işareti kalkar. Aynı dosyadaki farklı faturalar tekrar grubuna alınmaz. İki kontrolü taşıyan ödeme tek aday olarak sayılır.
Örnek kayıt · Tekrar kontrolü
Dosya, fatura, alıcı ve 64.000 TL tutar iki kayıtta aynı. İki gerçek ödeme olup olmadığı banka işlem referansları ve varsa iptal veya iade kayıtlarıyla doğrulanmalı.
Örnek kayıt · Onay kontrolü
75.000 TL ödeme, 50.000 TL limitin üzerinde ve üst onay bilgisi yok olarak işaretli. Onay başka bir sistemde tutulmuş olabilir; işlem tarihindeki yetki matrisi ve onay kaydı birlikte incelenmeli.
Ödeme kontrolünün raporlanması
Tableau Public’te açılmış gerçek çalışma dosyası
Kontrol sorgusundan üretilen 300 satırlık CSV, Tableau raporunun veri kaynağı. Dört gösterge toplam kayıt ve ödeme tutarını, aday sayısını ve adayların tutarını gösteriyor. Branş grafiği 25 adayı grupluyor; inceleme listesi yalnız aday işareti 1 olan kayıtları gösteriyor.
Kayıt: COUNT([odeme_id])
Toplam ödeme: SUM([tutar])
Aday: SUM([aday])
Aday tutarı: SUM(IF [aday] = 1 THEN [tutar] ELSE 0 END)
Paket dosyası raporu ve başlangıç verisini birlikte içerir. Webdeki üst onay anahtarı bu dosyayı değiştirmez. Tableau’da bir değişikliği görmek için SQL çıktısının yenilenmesi ve raporun yeni CSV’den yenilenmesi gerekir.
Kaynaklar ve çalışma dosyaları
Excel dosyalarında veri ve formüller, SQL dosyalarında hesap ve kontrol kuralları bulunuyor. Tableau dosyası ödeme kontrolünün görsel raporunu içeriyor.
Hazırlık hakkında
Çalışmayı hazırlarken yapay zekâ desteğinden yararlandım. Web sitesi, veri hazırlığı ve örnek çalışma dosyaları bu destekle oluşturuldu. Amacım, araçların temel kullanımını bu örnekler üzerinde öğrenmek ve sonuçları açıklayabilmek.